KS. JAN SZLACHTA – DZIEKAN WRZESIŃSKI (1933-1941)
dodane: wtorek 10 lutego 2026Przywracamy do pamięci męczennika okresu II wojny światowej – ks. Jana Szlachtę. W latach 1933-1941 (do męczeńskiej śmierci w niemieckim obozie koncentracyjnym w Dachau) pełnił funkcję dziekana wrzesińskiego.
Ks. Jan Szlachta urodził się 26 lutego 1879 w Jankowie Zaleśnym pod Ostrowem (Wielkopolskim). Gdy miał 14 lat rozpoczął naukę w salezjańskim zakładzie Valsalice pod Turynem we Włoszech. W 1886 r. wstąpił no salezjańskiego nowicjatu w Foglizzo. Śluby wieczyste złożył 3 października 1897 r. Od 1900 r. posługę duszpasterską pełnił w sierocińcu męskim w Trydencie. W 1903 r. w Trydencie otrzymał święcenie diakonatu, a w niedługim czasie także prezbiteratu. Następnie pracował jako pedagog i katecheta w Gorycji i Krakowie. W 1914 r. opuści Zgromadzenie Salezjańskie i rozpoczął posługuję w archidiecezji Gnieźnieńskiej i Poznańskiej. W 1929 r. został proboszczem parafii pw. św. Jakuba w Niechanowie w dekanacie wrzesińskim. W 1933 r. został mianowany dziekanem dekanatu wrzesińskiego.
Jako dziekan wrzesiński w 1933-1934 pełnił funkcję administratora parafii pw. Wniebowzięcia NMP i św. Stanisława we Wrześni. Parafia we Wrześni była największą parafią całego dekanatu wrzesińskiego i leżała na jego południowym skraju. Równocześnie w różnych latach administrował parafiami w Grzybowie, Marzeninie, czy Żydowie.
W tym czasie administracji ks. Jana Szlachty parafia wrzesińska liczyła 13 777 wiernych zamieszkałych w mieście Września oraz wsiach: Bierzglin, Bierzglinek, Chociczka (część), Chocicza Wielka, Chocicza Mała, Gutowo Wielkie, Gutowo Małe, Nowy Folwark, Obłaczkowo, Opieszyn, Przyborki, Psary Wielkie, Psary Małe, Psary Polskie, Słomowo, Słomówko, Sokołowo i Zawodzie. Kult boży sprawowano w kościele parafialnym, ponadto w kaplicy św. Krzyża, kaplicy cmentarnej, kaplicy w szpitalu powiatowym. Parafia posiadała trzy wikariaty, w tym jeden wakujący. Posługę wikariuszy w 1934 r. pełnili: I wikariusz – ks. Wacław Janke oraz II wikariusz – Ks. Bernard Pawlicki, kapelan wojsk pomorskich. Ponadto w parafii zamieszkiwał ks. prof. Marian Jernajczyk, pracujący jako prefekt w Męskim Państwowym Gimnazjum we Wrześni.
Do głównych czynności ks. Jana Szlachty jako dziekana należało przeprowadzania wizytacji dziekańskich w parafiach dekanatu, rewizje kas kościelnych, przeprowadzanie kongregacji dziekańskich, ocena stanu moralnego poszczególnych parafii, prowadzenie statystyk wiernych na nabożeństwach, bractw i stowarzyszeń kościelnych, spostrzeżenie dotyczące życia duchowieństwa w dekanacie, stanu szkolnictwa, a zwłaszcza nauki religii, ocena wpływu duchowieństwa zakonnego i jego stosunek do duchowieństwa diecezjalnego.
Ks. Jan Szlachta został aresztowany przez Niemców 26 sierpnia 1940 r. w Niechanowie. Przewieziony został do Gniezna, a następnie do obozu przejściowego DL Scheglin w Szczeglinie. Stamtąd po trzech dniach przetransportowano go do obozu koncentracyjnego KL Sachsenhausen. 14 grudnia 1940 r. przewieziony został do obozu koncentracyjnego KL Dachau. Tam zginął śmiercią męczeńską 11 września 1941 r.
Kapłana-Męczennika okresu II wojny światowej upamiętniają:
- jego nazwisko wymienione jest na tablicy memoratywnej w Prymasowskiej Bazylice Archikatedralnej w Gnieźnie;
- tablica memoratywna w kościele w Jankowie Zaleśnym;
- jego nazwisko wymienione jest na tablicy memoratywnej na kaplicy cmentarnej Cmentarza Parafialnego we Wrześni;
- rondo jego imienia we Wrześni;
- ulica w Niechanowie.
Niebawem ks. Jana Szlachta otrzyma pośmiertnie honorowe obywatelstwo Niechanowa. Natomiast we Wrześni zostanie odsłonięta tablica pamięci ks. Jana Szlachty, dziekana wrzesińskiego. Przywracanie pamięci kapłanów-męczenników realizowane jest w ramach projektu "Wiara i Pamięć".
Opr. S. Mazurkiewicz
Fotografie ze zbiorów:
- Muzeum Regionalnego im. Dzieci Wrzesińskich;
- ks. Leszka Zycha.